Een dieet van lariekoek

Momenteel bevinden we ons in afknapfase van de dieetcyclus. Ik heb het nooit bijgehouden, maar ik schat dat eens in de drie tot zes jaar een nieuwe dieetgoeroe opstaat, schatrijk wordt van het verkopen van boeken, totdat men er achter komt dat het allemaal onzin is en de goeroe het veld ruimt voor de volgende. De cyclus begint opnieuw.

De Voedselzandloper van Kris Verburgh is nu aan de beurt. In een opinieartikel in de Volkskrant wordt de wetenschappelijke basis op z’n zachtst gezegd in twijfel getrokken. Aangehaalde onderzoeken zouden te beperkt van opzet zijn, Verburgh zou selectief winkelen in de literatuur en nauwkeurigheid suggereren die er helemaal niet is. “De Voedselzandloper is wetenschappelijke lariekoek”, zo besluit de auteur.

Echt verrassend is dat niet. Alle dieetboeken zijn wetenschappelijk gezien namelijk lariekoek. En ik hoef geen voedingsdeskundige te zijn om dat te kunnen onderbouwen.

Het probleem van dieetboeken is namelijk dat ze alleen naar de voeding kijken, en niet naar het bewegingspatroon. Goed, er wordt soms wat lippendienst bewezen aan een gezond bewegingspatroon, maar daar gaat het niet om. Het punt is dat wat je doet met je lichaam, sterk bepalend is voor welk voedsel je nodig hebt, en in welke hoeveelheden. Bewegings- en voedingspatroon moet je altijd in samenhang beschouwen. Doe je dat niet, dan valt er weinig zinnigs te zeggen. Het is dan als een hoogoplopende discussie over verbrandingsmotoren zonder dat iemand zich afvraagt of we een grasmaaier willen aandrijven of een containerschip.

Een paar simpele voorbeelden. Op heel veel voedingsmiddelen staat tegenwoordig een ‘norm’ voor hoeveel je als mens zou moeten eten. Als ik me daar aan zou houden, ga ik kapot. Letterlijk. Ik fiets namelijk naar mijn werk. Twee keer veertig minuten per dag op hoog vermogen. Daarvoor heb ik extra voedsel nodig, met name koolhydraten en een beetje eiwit.

Mensen die iets rustiger aan doen, hebben minder eiwit nodig. Ga je langere tochten fietsen, schakelt je lichaam gedeeltelijk over op vetverbranding. Bij wandelen is vet sowieso een belangrijke energiebron. Sprinters hebben regelmatig een flinke hoeveelheid van de alom verketterde snelle suikers nodig. Wie veel kracht moet zetten, heeft veel meer eiwit nodig dan een duursporter. Wat dan weer niet geldt voor mensen zoals ik, die onder bepaalde omstandigheden flink anaeroob kunnen verbranden. Mijn shirt stinkt als de hel naar ammonia na een flinke bergetappe, een gevolg van het stoken van overtollig eiwit. ’s Winters helpt vet om warm te blijven. In de zomer zweet je meer, dus heb je extra zout nodig, met name kalium- en magnesiumzouten.

Maar in zo’n dieetboek staat dan doodleuk dat koolhydraten slecht zijn en eiwitten goed. Of andersom, ik weet niet wat huidige waarheid is. Fruit is geloof ik altijd goed, en suiker altijd slecht want er zit natuurlijk nooit suiker in fruit.

Als je gaat rekenen, dan blijken de verschillen gigantisch. De ‘bewegingsnorm’, de hoeveelheid beweging die wordt geadviseerd om gezond te blijven, is vijf maal per week een half uur matig intensieve beweging. Ik weet niet precies hoe ‘matig intensief’ gedefinieerd is, maar stel dat het voor een doorsnee man 100 Watt is. Voor iemand die zo weinig beweegt, is dat niet niks. 100 W maal 1800 secondes maal 5 dagen is dan 900 kJ geleverde energie. Je lichaam heeft een rendement van ongeveer 20%, dus de persoon verstook 4,5 MJ, ongeveer 1000 kilocaloriën. Dat zijn vijftien koekjes ofzo. Per week.

Nu ga ik een dagje fietsen. Ik heb lang geen vermogensmeter aangeraakt, maar 180 W is geen rare schatting. Ik ben geen halfuur bezig, maar bijvoorbeeld acht uur. Dan verstook ik 26 MJ, zo’n 6000 kilocalorieën. Zes keer zoveel. Ik moet dan ruim twee keer de voedingsnorm voor actieve mannen eten, alleen om het fietsen te compenseren. Dat is dan een dag in mijn weekend. De rest van de week moet nog komen.

En dan zegt zo’n boek dat ik zo weinig mogelijk koolhydraten moet eten.

Elk dieetboek dat niet uitgebreid ingaat op verschillende bewegingspatronen en de gevolgen die dit heeft voor de behoeften van het lichaam, is op z’n best een kookboek. Lees gerust de recepten maar besteed geen tijd aan de rest van de tekst. Ga in plaats daarvan lekker sporten.

7 reacties op “Een dieet van lariekoek

  1. Wat vind jij van de redenering dat de welvaartsziekten zijn ontstaan sinds ‘we’ tarwe en zuivel zijn gaan eten? Toen ‘we’ nog jagers en voedselverzamelaars waren bestonden deze ziekten niet. Hetzelfde geldt blijkbaar voor volkeren die nog steeds zo leven. Bij hen komen deze ziektes ook niet voor. #oervoedsel –> is geen dieet.

    • Ik zet er grote vraagtekens bij. Ten eerste, is het echt zo dat die welvaartsziekten vroeger niet bestonden? Weten we dat wel zeker? Ten tweede, jager-verzamelaars haalden zelden de leeftijd waarop de meeste welvaartsziekten aan het licht komen. Ten derde, veel puur agrarische samenlevingen hadden en hebben een zeer eenzijdig dieet. Dat dat slecht is staat buiten kijf, maar dat wil niet zeggen dat tarwe en zuivel van de satan zijn.
      En ten vierde: jager-verzamelaars leidden een zeer actief leven. Die moesten uren per dag achter hun prooi aan rennen. Wij hebben een lichaam voor dát bewegingspatroon. Wij zijn geboren duursporters, maar de meeste mensen doen er niks mee. Dus het kan net zo goed aan het veranderende bewegingspatroon liggen.

  2. Zo is het precies! De westerse mens heeft de eetlust van een duursporter, maar gemiddeld de lichaamsbeweging van een bankzitter.
    Ik eet enorme hoeveelheden voedsel weg, maar fiets zon 10.000 km per jaar, en blijf ik fit en slank ruim na mijn 40e. Om me heen zie ik dikkerds die 20 jaar jonger zijn dan ik het hele jaar door moeilijk doen over een broodje kaas extra -want op dieet….

  3. Mee eens, maar ik verdiep me sinds paar maanden in voedsel. Reden; de ruis omtrent voedingsstoffen en hun invloed op onze gezondheid. In een docu op tv een aflevering gezien mbt 1 dag vasten in de week verlengt je leven met 15 jaar……..is overwegen waard. Ook is de stelregen: wij groeien van voedingsstoffen dus een teveel van bijv. vlees voedt ook de tumoren in ons lichaam. Sommige stoffen zou je echt niet meer moeten innemen. Mijn conclusie: eet en drink verantwoordelijk, en laat datgene wat slecht is eruit, beweeg en geniet.

  4. Pingback: Een dieet van lariekoek – the sequal | Fietsers Afstappen

  5. Pingback: Een dieet van lariekoek, deel 3 | Fietsers Afstappen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.