16 mei 2007. Klein pleidooi voor Kaïn
De schijf van vijf kregen ze samen vol.
K. liet de planten groeien, en A.
zorgde voor de beesten.
Het werd zomer, de vruchten rijpten,
de lammeren werden schapen.
Het werd avond, de zon scheen door
de laaghangende wolken. K.
toonde zijn oogst, en zei
Niets hiervan zal verloren gaan,
ik zal het mijn vrouw brengen en wij zullen eten.
Het werd nacht, en A. nam zijn mooiste dier,
stak zijn mes er in en verbrandde het.
En K. hoorde de lach en riep:
De god is terug! sloeg zijn broer neer,
greep zijn vrouw bij de arm en zei
We moeten vluchten, hier wordt het leven ontheiligd,
de aarde verkracht, niets zal meer veilig zijn.
14 mei 2007. Religieuze citaten, de oogst van een dag niet zoeken
"Waarom zulke grove taal?" "de fundamentalistische atheïsten..."waarom zijn ze zo pedant en drammerig..." - het zijn zinsnedes die de afgelopen maanden eindeloos herhaald werden als het ging om atheïsten van het kaliber Harris of Dawkins. Atheïsten zouden hun zaak beter dienen als ze zich wat bescheidener opstelden, is de gedachte. Zoals Ted Haggart het verwoordde "Wees niet zo arrogant!"
Wel, is het echt zo arrogant en pedant om er op te blijven wijzen dat elke vorm van bewijs voor het bestaan van een god ontbreekt, om de spot te drijven met zaken waar iedereen de spot mee zou drijven als er geen irrationeel taboe op rustte? Een Canadese columnist maakte grondig gehakt van dat idee, daar kan ik niet heel veel aan toevoegen (later misschien).
Leuker is het om eens te zien wat de tegenpartij presteert aan pedanterie, drammerigheid en grove taal. Enkele citaten, in een kwartiertje bij elkaar geraapt, allen uit kranten en websites die ik vandaag toevallig las.
- Although ElBayly believes a death sentence is warranted for Hirsi Ali, he stressed that America is not the jurisdiction where such a crime should be punished. Instead, Hirsi Ali should be judged in a Muslim country after being given a trial, he added. "If it is found that a person is mentally unstable, or a child or disabled, there should be no punishment," he said. "It's a very merciful religion if you try to understand it."
- "We mogen niet vergeten dat het gezin de basis van onze cultuur is", zegt Giulano Bei uit Rimini. "Tussen twee mannen of twee vrouwen kan geen echte liefde bestaan. Door homostellen wettelijk te erkennen, verzwakken we het huwelijk als instituut."
- "Now, the reality is that if you are unsatisfied and speak out against Judaism, there isn't much we can do about it in this country,"
- "This was the last straw," he said. "I feel the lawsuit was necessary because of the warning I had already given them on the literature they were giving out to children to read. I told them it was against our faith." - Een school wordt aangeklaagd wegens de grote psychologische schade die een twaalfjarige leerlinge zou hebben opgelopen na het zien van Brokeback Mountain.
Maar hoe erg dit soort teksten ook zijn, niets haalt het bij het gluiperige, aalgladde, hypocriete, schijnbaar meelevend maar eigenlijk veroordelende taalgebruik van de paus. Weerzinwekkend. Als je dit soort teksten gedurende langere tijd hebt moeten aanhoren, is de scherpe, maar door feiten gestaafde pen van Richard Dawkins een verademing.
Wordt vervolgd.
2 mei 2007. De tien geboden
Ik ben een tijdje niet zo aan Athlog toegekomen. En dat terwijl er toch genoeg te melden was. De Christen Unie die inderdaad aan seculiere verworvenheden begon te knabbelen, Marianne Thieme die opeens een zevendedags adventist bleek te zijn. En dan natuurlijk het gerommel in Turkije, waar de scheiding van moskee en staat onder druk staat
Maar nu even iets anders. Een bewering die ik vaak gehoord heb, is dat de tien geboden de basis van onze westerse ethiek zouden vormen. Ik heb daar nooit zo in geloofd, Andere culturen vinden immers ook dat je niet mag stelen en moorden. Maar wat ik me deze week opeens realiseerde, is dat de tien geboden eerder haaks staan op onze huidige westerse ethiek, dan dat ze er de basis voor vormen.
Laten we de tien geboden eens langslopen. De eerste twee pak ik samen:
- Ik ben de here uw god, die u uit het land Egypte, uit het diensthuis, geleid heb. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.
- Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel, noch van wat beneden op de aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is. Gij zult u voor die niet buigen, noch hen dienen, want Ik, de Here, uw God, ben een naijverig God, die de ongerechtigheid der vaderen bezoek aan de kinderen, aan het derde en aan het vierde geslacht van hen die mij haten, en die barmhartigheid doe aan duizenden van hen die mij liefhebben en mijn geboden onderhouden.
Dat begint al lekker. Geen vrijheid van godsdienst. Ik meende me te herinneren dat vrijheid van godsdienst onder de mensenrechten viel en dat met name de christenen in dit land daar grote waarde aan hechten. 'ns kijken wat nummer drie inhoudt:
- Gij zult de naam van de here, uw god, niet ijdel gebruiken, want de here zal niet onschuldig houden wie Zijn naam ijdel gebruikt.
Muziek in de oren van de Bond tegen het Vloeken, maar helaas wel strijdig met de Vrijheid van Meningsuiting. Weinig dingen zo belangrijk in de westerse ethiek als de vrijheid om te zeggen wat je denkt, en het recht om de spot te drijven met zaken die je belachelijk vindt, is daar een belangrijk onderdeel van. Helaas voor de tien geboden, god is daar nu eenmaal een uitgelezen doelwit voor.
Dat schiet op. De eerste drie zijn al strijdig met de Rechten van de Mens. Maar het gaat verder:
- Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt, zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen; maar de zevende dag is de sabbat van de here, uw god; dan zult gij geen werk doen, gij noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch de vreemdeling die in uw steden woont.
Hmmm, behalve dat we ons hier weinig van aan trekken, heb ik sterk de indruk dat de westerse ethiek, of eigenlijk de ethiek in z'n algemeenheid, wel iets beters heeft om over na te denken dan de cao's van winkel- en horecapersoneel. Maargoed, hoewel irrelevant, is dit gebod het eerste uit het rijtje dat niet strijdig is met de Rechten van de Mens.
- Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land dat de Here, uw God, u geven zal.
Respect voor ouders, daar is niemand tegen. Aan de andere kant vinden we tegenwoordig dat die ouders dat dan wel een beetje moeten verdienen. En vooral, dat daar over gepraat moet kunnen worden. Dat het ook gezegd moet kunnen worden als ze er een zooitje van maken. Als je de nadere uitwerking van dit gebod in de bijbel leest, blijkt dat er de doodstraf staat op het kwaadspreken over je ouders. Al met al krijg ik hier toch de indruk dat de Vrijheid van Meningsuiting onder druk staat.
- Gij zult niet doodslaan.
Kijk, nu begint het ergens op te lijken. Zo ongeveer overal ter wereld vinden we het een slecht plan om mensen te vermoorden. Hoewel er in de naam van god natuurlijk altijd uitzonderingen gemaakt kunnen worden.
- Gij zult niet echtbreken.
Ook een interessante. Na vele eeuwen van ontkenning, huichelarij en leugens-om-bestwil, durven we nu toe te geven dat mensen nu eenmaal vreemdgaan. Ook hebben we uitgevogeld dat het een privézaak is waar anderen zich het beste niet mee kunnen bemoeien. Er zijn mensen die het verschrikkelijk vinden als hun partner vreemdgaat, er zijn mensen die het wel best vinden, er zijn mensen die er liever niet te veel over nadenken. Maar hoe het ook zij, het is iets waarvan mensen zelf uit moeten vinden hoe ze er mee omgaan.
- Gij zult niet stelen.
- Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste.
Tja, eerlijk zijn. Logisch. Hebben ze in alle culturen bedacht, dat het beter is om niet te stelen en eerlijk te getuigen. Dat zet de teller op drie geboden die stroken met onze huidige westerse ethiek.
De laatste:
- Gij zult niet begeren uws naasten huis; gij zult niet begeren uws naasten vrouw, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn rund, noch zijn ezel, noch iets dat van uw naaste is.
Hier denken we tegenwoordig ook heel anders over. Je mag begeren wat je wilt, zolang je maar geen onwettige of onaardige dingen gaat doen. Als jij de fiets van je buurman begeert, is dat geen enkel probleem. Breng maar een bod uit, of ga naar de fietsenmaker en bestel er ook één. En als dat niet kan, bijvoorbeeld omdat er maar één zo'n fiets op de hele wereld is, mag je het ding nog steeds begeren. Wat er in jouw hoofd allemaal gebeurt, is jouw zaak. Het gaat er om wat je doet.
Wat wij wel kwalijk vinden tegenwoordig, is het idee dat je als mens een vrouw, een dienstknecht of dienstmaagd zou kunnen bezitten. Dat is echt strijdig met al ons rechtvaardigheidsgevoel. Ieder mens is vrij geboren, en blijft ook vrij zolang hij geen ernstig misdrijf begaat.
Goed, laten we eens naar de eindstand kijken. Vier van de tien geboden zijn strijdig met de Rechten van de Mens. Twee zijn zaken waar mensen hun eigen persoonlijke situatie hun eigen oordeel over moeten vellen. Eén is onzinnig en treedt en passant de mensenrechten met voeten. Slechts drie van de tien passen in de huidige westerse ethiek. Minder dan een derde. "This is not a trivial error". De bewering dat onze ethiek ook maar iets van doen heeft met de tien geboden, is totale onzin. En dat is maar goed ook.
Doorgewinterde reli's zullen uiteraard beweren dat je de tien geboden niet zo letterlijk moet nemen, dat je ze in hun context moet bezien, dat je ze moet vertalen naar de moderne tijd. Klinkt leuk, maar het is onzin. Want waarop baseer je dan die vertaalslag? Je kunt die vertaalslag niet afleiden door de huidige ethiek te vergelijken met de tien geboden. Dat zou een cirkelredenering zijn. Op die manier kun je ook de zwaartekrachtconstante koppelen aan de prijs van je slaapzak. Om te bewijzen dat de moderne ethiek een moderne interpretatie is van de tien geboden, zul je een soort formule moeten vinden die onafhankelijk is van de huidige ethiek, maar toch de tien geboden vertaalt naar onze ethiek.
Ik geef de reli's weinig kans. De logische conclusie is eenvoudig: de tien geboden hebben niets te maken met onze huidige ethiek, sterker nog, ze staan er haaks op.
28 februari 2007. God en toeval
Een veel voorkomend misverstand tussen creationisten en mensen die de wetenschap vertrouwen, is dat de eersten denken dat evolutie betekent dat de diersoorten door toeval zijn ontstaan. Natuurlijke selectie is echter het tegenovergestelde van toeval: het gaat immers om de overleving van de best aangepaste, niet de overleving van een willekeurige variant. Bovendien neemt de natuur grote steekproeven: miljoenen exemplaren van een enkele soort worden geboren en sterven voordat een nieuwe variant de oude verdrongen heeft.
In de documentaire van Dawkins zie je dit misverstand optreden als hij Ted Haggard (jeweetwel, die homo ;) ) interviewt. "Excuse me, did you say 'by accident'?" vraagt een (gespeeld) verbijsterde Dawkins. Waarna hij Haggard voorhoudt dat dit toch echt een misverstand is.
Ik schreef echter niet voor niks 'tussen'. Er is namelijk ook een misverstand vanaf de andere kant: atheïsten denken over het algemeen dat christenen niet in toeval geloven. En dat klopt niet.
Als we namelijk aan een christen vragen of hij gelooft dat god invloed heeft in het leven van mensen, en dan in het bijzonder van deze specifieke christen, zal het antwoord bevestigend zijn. Sterker nog, ze zien het als een belangrijk bewijs dat god bestaat: de (gunstige) invloed die hij in het leven van mensen heeft.
Daarom bidden die lui ook. Ze vragen aan god om hulp in allerlei kwesties. Maar, ze weten van te voren nooit of hij gaat helpen of niet. Het moet wel een beetje spannend blijven, of in de christelijke logica, als je zeker zou weten dat het helpt, is het geen kwestie van geloof meer. God stelt mensen soms op de proef door hen zijn zege te onthouden. Daarmee kunnen ze bewijzen dat ze echt in hem geloven. Dit kan soms zo ver gaan dat die beproeving niet ophoudt voor de dood van de persoon in kwestie.
Ook beproevingen zijn niet voorspelbaar. Als je kunt zien aankomen dat het een tijdje kut zal zijn, maar dat na een bepaald aantal maanden of jaren het weer goed komt, heb je god immers niet nodig. Het is dan net zo iets als de wisseling van de seizoenen. Maar hoe het ook zij, je mag god nooit de schuld geven van je ellende. Je weet immers niet of hij je bewust beproeft, of dat het je eigen schuld is of dat het gewoon toeval is.
Maar, als het in individuele gevallen niet voorspelbaar is, is er dan een duidelijke, statistisch aantoonbare trend die laat zien dat god zijn gelovigen bevoordeelt boven anderen? Ook dat is niet het geval volgens christenen. Zij zullen verwijzen naar bijbelteksten waarin staat hoe moeilijk het kan zijn om als godvruchtig mens toe te moeten zien hoe het uitgerekend de goddelozen voor de wind gaat. Ook dat is om je te beproeven, hoewel je dat niet met zekerheid kunt zeggen. En god steunt de goddelozen natuurlijk niet direct (dat kan immers niet), maar hij laat wel toe dat ze het goed hebben. Maar als het bepaalde goddelozen slecht gaat, is dat natuurlijk wel hun eigen schuld, omdat ze niet in god geloven.
Hmm, niet voorspelbaar in individuele gevallen, geen algemene trend. Kun je in individuele gevallen misschien achteraf gods invloed vaststellen? Ik vermoed dat het antwoord een mengeling zal zijn van bovenstaande punten. Ook goddelozen hebben regelmatig mazzel, en god laat geen harde bewijzen achter, het blijft een kwestie van geloof, als je in god gelooft dan zie je dat het geen gewoon toeval is.
Iets dat invloed heeft op je leven zonder dat het voorspelbaar is, dat gunstig en ongunstig uit kan pakken, iets waarin geen algemene trend is te ontdekken valt en waarvan je ook achteraf niet met zekerheid kunt vaststellen wat de oorzaak is. In mijn oren klinkt dit als een aardige definitie van toeval. Dat is dus de invloed van god: niet te onderscheiden van toeval.
Als de invloed van god op deze wereld gelijk is aan het toeval, en deze invloed een belangrijk bewijs is van zijn bestaan, in hoeverre is god zelf dan te onderscheiden van het toeval?
Zo bezien is het misverstand dus wederzijds. Maar het verschil is dat de christenen zelf ook niet inzien dat zijzelf degenen zijn die aan het toeval een scheppende kracht toedichten. Waarmee het dan toch weer 2-1 is voor de atheïsten.
19 februari 2007. Waarom ik zo'n hekel heb aan moslim-bashers
Tijdens mijn vakantie is er een nieuw kabinet aangetreden. Voor een ambtenaar als ik natuurlijk groot nieuws, maar normaal gesproken niet echt athlogwaardig. Edoch. Bepaalde lieden zijn er in geslaagd om een uiterst dubieuze politieke rel te schoppen, waardoor ik het toch niet kan laten hier over te schrijven.
In mijn eerste post op athlog schreef ik al dat de theoïsten en aanverwante lui er nog wel eens van langs zouden krijgen op dit log. Wel, dat moment is dus nu aangebroken. Geert W. en consorten hebben namelijk bezwaar gemaakt tegen de dubbele nationaliteit van twee nieuwe bewindspersonen. De één heeft ook nog een Turks paspoort, de ander een Marokkaans. En dat mag niet van Geert.
Velen hebben er al op gewezen dat een aantal leden van het koningshuis en een kudde parlementariërs ook een tweede nationaliteit hebben, dat de Marokkaanse nationaliteit niet opgeheven kán worden, dat bewindslieden een zware eed afleggen die veel verstrekkender is dan een paspoort, etc. Maar zelfs Geert W. is er helder over dat het hem er eigenlijk om gaat dat hij geen moslims in het kabinet wil.
Wilders en kornuiten zijn het soort waar ik minstens zo erg het graf aan heb als aan elke willekeurige religieuze fundamentalist. Het enige dat ze met hun leven aankunnen, is angst zaaien voor buitenlanders met als excuus het gevaar van de fundamentalistische islam. Als je hen moet geloven, staat de gehele Nederlandse samenleving op het punt verzwolgen te worden door moslims. En nu zitten ze zelfs in de regering als infiltranten van de moslimwereld.
Niet dat ik geen hekel heb aan de islam. Integendeel. Er is ook helemaal niets mis met ongezouten kritiek op deze religie. Maar op het moment dat Wilders met geen woord rept over de christenen in het nieuwe kabinet, is het tijd om achterdochtig te worden. Zeker bij dit kabinet.
Want laten we eens kijken naar die gevreesde moslims waar het nu om gaat. Beide zijn lid van een seculiere partij. De één draagt een stropdas, de ander is nog nooit met een hoofddoekje gesignaleerd. Ze profileren zich bepaald niet religieus. Moslimfundi's zien Aboutaleb als een verrader. In alles zijn ze het tegendeel van Wilders schrikbeeld.
Behalve dan dat ze allochtoon zijn.
Zullen we eens kijken naar die lui waar Wilders over zwijgt? De meerderheid van de christenen in het kabinet is géén lid van een seculiere partij. Het CDA en zeker de CU zijn opgericht om de scheiding tussen kerk en staat te omzeilen. Om religie via het parlement in het landsbestuur te krijgen. Ze profileren zich sterk religieus. Ze proberen uit religieuze motieven te morrelen aan na veel strijd verworven burgerrechten, zoals abortus en het homohuwelijk. De voorman van de CU is nu minister van jeugd en gezinszaken. Let wel, een zwartkous die zich uit naam van de staat mag gaan bemoeien met privézaken waarvan we een halve eeuw geleden ontdekt hebben dat we die veel beter zelf kunnen uitvogelen. Voor je het weet moet ergens een ambtenaar in een voorlichtingspakket schrijven dat seksuele onthouding een uitstekend middel tegen zwangerschap is.
Maar daar klagen de moslimbashers niet over. Christendom mag, islam mag niet. Christenfundamentalisme geen probleem, ooit ingeschreven als moslim is fout. Wilders bestond er laatst nog in tegen moslims te roepen dat ze de helft van de Koran er uit moesten scheuren omdat het verouderde onzin was. En hoeveel procent moesten christenen uit de bijbel scheuren? Niets over gehoord. "Islam is een achterlijke religie", klinkt het bij zijn partij. Is dat geen pleonasme? Sinds wanneer zijn christendom, jodendom, hindoeïsme of scientology niet achterlijk?
De moslimhaat van Wilders is geen afkeer van het geloof. Als dat het geval was, had hij zich moeten richten op de CU en niet op twee duidelijk seculiere politici. Het is afkeer van mensen met een andere etnische achtergrond. Het is nauw verholen racisme.
Daarom heb ik zo'n verschrikkelijke hekel aan moslimbashers. Het zijn racisten die zich verschuilen achter de strijd tegen een geloof dat weliswaar bovengemiddeld verwerpelijk is, maar niet veel anders dan het geloof uit de eigen, autochtone, traditie.
Dat racisme is op zich al verwerpelijk genoeg. Maar wat het nog erger maakt, is dat door religie als camouflage te gebruiken, racisme en godsdienst op elkaar gestapeld worden. Het is bekend wat voor dodelijke combinatie dat kan zijn. Als die twee elkaar aanwakkeren, vallen er serieus slachtoffers.
Bijna onbetekend in vergelijking met bovengenoemd risico, is het gegeven dat voor veel mensen het afwijzen van godsdienst in het algemeen moeilijk te onderscheiden is van het afwijzen van één specifieke godsdienst uit racistische motieven. Voor je het weet wordt je als atheïst op één hoop gegooid met racisten. Daar gaat je pleidooi voor een rationele en humane benadering van ethiek en mensenrechten. Ik heb het hier en daar al zien gebeuren op internetfora van kranten. Omdat ik het vermoeden heb dat een deel van het journaille graag de commentaren van lezers nablaat, vrees ik dat die associatie binnenkort ook op meer gezaghebbende plaatsen terug te vinden zal zijn. Je kunt er donder op zeggen dat er in de religieuze hoek mensen zitten te loeren op een kans om atheïsme op één hoop te smijten met het verkapte racisme van Wilders.
Wil je reageren op athlog? Meel mij: ligfiets op gmail.