Mijn huisgenoot Flip Krabbedam heeft ook maar eens zijn mening opgeschreven op zijn conditioneel blog. Zeer lezenswaardig.
Maar gelukkig ben ik het niet in alles met hem eens. Flip schrijft dat ‘de ervaring’ nooit wetenschappelijk kan worden verklaard. Het is mij helemaal niet duidelijk waarom dat niet zou kunnen. Tenzij Flip met ‘de ervaring’ iets anders bedoeld dan ik er onder versta, zie ik niet in waarom ervaringen niet verklaard zouden kunnen worden als een systeem waarmee de hersenen een inschatting van de situatie weergeven. Waarom zou het niet net zo’n soort etiket kunnen zijn als bijvoorbeeld een kleur of een klank, waarna er een soort bouquet van stofjes in je lijf een geschikte reactie opwekt? Waarom zou ‘de ervaring’ iets anders zijn dan een verfijnde vorm van signalen als honger, pijn of opwinding?
Overigens pleit ik er niet voor om alles maar wetenschappelijk te willen uitvogelen. Dat hoeft volgens mij ook niet. Wat wel nodig is, is dat de ratio altijd het laatste woord heeft. En ratio kan zo simpel en bevrijdend zijn. ‘Ik vind dat gedicht zo mooi, het roept herinneringen en beelden op waar ik me prettig bij voel’ is een heel rationele zin. Heel wat rationeler dan ‘Dat gedicht is heel oud en geïnspireerd door [X] dus het moet wel heel waardevol zijn.’